Trước làn sóng ma túy tổng hợp và tội phạm xuyên quốc gia diễn biến phức tạp trên không gian mạng, phòng, chống ma túy đã trở thành bài toán an ninh phi truyền thống cấp bách
Sở hữu vị trí địa chiến lược tại Đông Nam Á với đường biên giới trên bộ và trên biển tiếp giáp nhiều quốc gia, Việt Nam chịu tác động trực tiếp từ hoạt động sản xuất, vận chuyển và tiêu thụ ma túy, đặc biệt là áp lực từ khu vực "Tam giác vàng"
Trong khuôn khổ ASEAN, Việt Nam tích cực tham gia và đóng góp thực chất vào các cơ chế chuyên ngành như Hội nghị Quan chức cấp cao ASEAN về vấn đề ma túy (ASOD), Hội nghị Bộ trưởng ASEAN về vấn đề ma túy (AMMD) cùng nhiều chương trình hợp tác liên quan
Thực tiễn cho thấy các đường dây ma túy hiện nay vận hành theo mạng lưới đa quốc gia, triệt để lợi dụng địa hình biên giới hiểm trở, hoạt động thương mại – vận tải quốc tế và sự khác biệt về hệ thống pháp luật để thực hiện hành vi phạm tội

Hoạt động phối hợp được triển khai sâu rộng từ trao đổi thông tin nghiệp vụ, điều tra chung, xác minh đối tượng đến kiểm soát biên giới và mở các đợt cao điểm tấn công trấn áp tội phạm
Bên cạnh đó, Việt Nam là thành viên tích cực của Cơ chế hợp tác sáu bên về kiểm soát ma túy khu vực sông Mekong, với sự tham gia của Campuchia, Trung Quốc, Lào, Myanmar, Thái Lan, Việt Nam và Cơ quan Phòng chống Ma túy và Tội phạm của Liên hợp quốc (UNODC)
Không chỉ dừng lại ở mặt trận thực thi pháp luật, Việt Nam còn đóng góp tích cực vào tiến trình hoàn thiện thể chế, chính sách và nâng cao năng lực chuyên môn cho đội ngũ cán bộ làm công tác PCMT trong khu vực
Nhận diện các loại ma túy mới và chất hướng thần mới.
Giám định khoa học và phân tích mẫu chất ma túy.
Kiểm soát chặt chẽ tiền chất hóa học.
Điều tra, truy vết tội phạm ma túy trên không gian mạng.
Phòng ngừa sử dụng ma túy trong thanh thiếu niên, điều trị nghiện và hỗ trợ tái hòa nhập cộng đồng
Đặc biệt, trước tốc độ biến đổi liên tục của các chất ma túy tổng hợp thế hệ mới, việc thiết lập cơ chế cảnh báo sớm, chia sẻ dữ liệu giám định cũng như phương thức, thủ đoạn sản xuất và vận chuyển mang ý nghĩa thiết thực
Một yêu cầu cốt lõi trong khoa học và thực tiễn PCMT hiện nay là chuyển dịch từ cách tiếp cận chủ yếu kiểm soát nguồn cung sang giải quyết đồng bộ cả nguồn cung lẫn nguồn cầu
Với định hướng đó, Việt Nam có thể đóng góp sâu rộng thông qua việc chia sẻ các mô hình truyền thông phòng ngừa dựa vào hệ sinh thái gia đình, nhà trường, doanh nghiệp và cộng đồng, giúp người trẻ nâng cao kỹ năng nhận diện và từ chối ma túy
Ở góc độ y tế và tâm lý xã hội, nghiện ma túy được nhìn nhận là một vấn đề sức khỏe phức tạp, đòi hỏi quá trình điều trị và hỗ trợ lâu dài
Dù đã đạt được nhiều thành tựu quan trọng, hợp tác PCMT khu vực vẫn đối diện với hàng loạt thách thức khi tội phạm liên tục thay đổi địa bàn, phương thức, tuyến vận chuyển và tận dụng tối đa công nghệ số, mạng xã hội cùng các nền tảng giao dịch trực tuyến
Để đáp ứng yêu cầu của bối cảnh mới, Việt Nam định hướng tiếp tục phát huy vai trò chủ động thông qua các giải pháp trọng tâm:
Tăng cường chiều sâu tham gia các cơ chế hợp tác của ASEAN và đẩy mạnh phối hợp song phương, đa phương, đặc biệt với các nước có chung đường biên giới.
Thúc đẩy nghiên cứu khoa học, ứng dụng công nghệ hiện đại và hoàn thiện cơ chế cảnh báo sớm đối với các chất ma túy mới.
Mở rộng hợp tác quốc tế về phòng ngừa, điều trị nghiện, phục hồi chức năng và tái hòa nhập cộng đồng.
Huy động mạnh mẽ sự tham gia của các tổ chức xã hội, cơ sở nghiên cứu khoa học, doanh nghiệp và người dân
Ma túy không có biên giới, do đó cuộc chiến chống ma túy không thể thành công nếu mỗi quốc gia hành động đơn độc
Viện PSD (T/H)
Địa chỉ: Tòa nhà 21T1 - Khu đô thị Hapulico - 83 Vũ Trọng Phụng - Thanh Xuân - Hà Nội.
Email: phongchongmatuy.vn@gmail.com | Facebook: Viện PSD